Białe nieba, białe światy – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

30 kwietnia o 19:00 zapraszamy na wernisaż wystawy Ani Grzymały Białe nieba, białe światy. Wstęp wolny.

• Nowy cykl malarski Ani Grzymały porusza temat wspólnot budowanych na wykluczeniu oraz zagadnienie trywializacji niebezpiecznych poglądów i przekonań. Utrzymane w pastelowych barwach sceny z życia codziennego zakapturzonych postaci przypominają album rodzinny. Napięcie pojawia się po rozpoznaniu charakterystycznego kostiumu, który przywołuje duchy minionych epok i długą historię przemocy na tle rasowym. Bohaterami obrazów są członkowie Ku Klux Klanu, których artystka przedstawia w sytuacjach zabawy, odpoczynku albo urlopu. Wchodząc na galerii, przenosimy się w przestrzeń sielankowego rodzinnego festynu na świeżym powietrzu. Wrażenie to dodatkowo podkreśla aranżacja wystawy, na której znajdziemy piknikowy podest oraz dmuchany zamek.
  • W tym zestawieniu pojawia się podskórne napięcie. Na tle pogodnego nieba i zielonego horyzontu biel nabiera krytycznego znaczenia imperialnej amnezji. Białe kaptury są jak białe rękawiczki, rozmywają odpowiedzialność, a nawet pamięć kolonialnych podbojów, niewolnictwa i eksploatacji. Biały festyn okazuje się gościnny tylko dla swoich, czyli tych, których łączy wspólna ułuda wyższości. Czy w takich okolicznościach możemy czuć się bezpiecznie? Jesteśmy tu swoi czy obcy? I czy zgadzamy się na rasizm oraz białą supremację?
• Za subwersywną strategią artystki niezmiennie kryje się niepokój o przyszłość społeczeństw. Jaskrawy przykład zza oceanu, od lat 60. XX wieku traktowany jako ekstremizm, nadal funkcjonuje w rozproszeniu. Pod wieloma względami przypomina jednak europejskie i polskie grupy spajane wewnętrzną nienawiścią wobec zewnętrznego, niekoniecznie realnego wroga. Współczesne procesy ukrywania niebezpiecznych ideologii w akceptowalnych przekazach na przykładzie KKK trafnie opisuje Katarzyna Surmiak-Domańska: „nienawiść można szerzyć równie skutecznie, promując miłość. Do narodu, rasy, tradycji, Jezusa Chrystusa, a przede wszystkim do rodziny. Nikt normalny nie będzie się przecież czepiał rodziny”.
  • Wystawa Białe nieba, białe światy ma nas uczulić na uprzedzenia, które coraz łatwiej ignorujemy. Są one sprytnie ukryte między słowami, w codziennych gestach, zachowaniach czy sloganach reklamowych. Jeśli nie będziemy zwracać na nie uwagi, biały festyn okaże się miejscem bezpiecznym i gościnnym.
  •  

• Kurator wystawy Paweł Wątroba