System rejestracji dźwiękowej obiektów wielkoskalowych – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

System Rejestracji Dźwiękowej Obiektów Wielkoskalowych jest jedną z fikcyjno-badawczych technik plutoniki. To spekulatywna (krypto)nauka o procesach ukrytych pod powierzchnią Ziemi, działających w skalach, które przekraczają ludzką percepcję czasu i przestrzeni. Jednym z jej fundamentalnych założeń jest Teoria Czarnego Oceanu. Zakłada ona, że pod skorupą świata dostępnego poznaniu znajduje się ogromna i dynamiczna domena materii. Inspirację dla tej koncepcji stanowi płynna, zewnętrzna część jądra Planety. To infernalny obszar złożony przede wszystkim z żelaza, istniejący w stanie nieustannego, katastroficznego zderzania się cząstek. W wyobrażonym modelu plutoniki jądro Ziemi jawi się jako Czarny Ocean: nie jest on jedynie strukturą geologiczną, lecz ontologiczną podstawą rzeczywistości. Wszystkie procesy powierzchniowe – życie, cywilizacja, kultura – unoszą się na nim niczym cienka warstwa osadu. Czarny Ocean ma w odniesieniu do człowieka znaczenie negatywne; stanowi on nieludzki „świat-bez-nas”, istniejący w całkowitej ciemności. Materia Oceanu jest wiecznie aktywna i krąży w potężnym metalicznym wirze, który niebezpiecznie przemieszcza się ku górze.

Technika Systemu Rejestracji Dźwiękowej Obiektów Wielkoskalowych polega na dekodowaniu sygnałów tellurycznych. Sam termin telluric wywodzi się od łacińskiego Tellus, oznaczającego Ziemię. W kontekstach naukowych odnosi się do zjawisk takich jak naturalne pola elektromagnetyczne, prądy czy procesy geofizyczne zachodzące w skorupie ziemskiej. W plutonice pojęcie to wychodzi jednak poza swoje konwencjonalne znaczenie. Opiera się ono na założeniu, że Ziemia jest dynamicznym systemem, nieustannie emitującym sygnały z różnych warstw swojej struktury. Te sygnały telluryczne wpływają na wszystkie organizmy ziemskie. Mogą przyjmować postać sejsmicznych drgań, elektromagnetycznych fluktuacji, radioaktywnych emisji, przemian mineralnych lub innych podziemnych aktywności. Badania nad nimi polegają na wykrywaniu, rejestrowaniu i interpretowaniu tych transmisji.

W ramach Systemu Rejestracji Dźwiękowej Obiektów Wielkoskalowych nagrywam poszczególne elementy dźwiękowe obszarów będących punktami styku głębokiej materii geologicznej i przemysłu wydobywczego. To miejsca, w których plutonika poszukuje śladów sprawczości Czarnego Oceanu. W zależności od miejsca koncentruję się na różnego rodzaju danych, takich jak poziom promieniowania czy stężenia metali ciężkich w wodzie i glebie. Konwertuję otrzymane wartości na częstotliwości dźwięku (Hz), z których powstają konkretne nuty. Następnie układam z nich kompozycje za pomocą Moog Theremini – instrumentu operującego w polu elektromagnetycznym. To pierwsza opracowana przeze mnie technika badawcza, którą wciąż rozwijam jako sposób przybliżania się do Oceanu.

Interesuje mnie nie tyle „prawdziwość” spekulatywnych teorii, ile ich struktura i samo eksperymentowanie z produkowaniem wiedzy: budowanie własnych systemów pojęć, konstruowanie metod badawczych oraz narzędzi ich interpretacji.

Tekst: Aleksandra Przybysz