Jeleń origami Żanny Kadyrowej w drodze do Wenecji – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

8 marca 2026 roku w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski odbędzie się odsłona programu publicznego Pawilonu Narodowego Ukrainy na 61. Międzynarodową Wystawę Sztuki — La Biennale di Venezia. Sercem wydarzenia jest prezentacja rzeźby Jeleń Origami (2019) autorstwa Żanny Kadyrowej, stanowiąca oś wystawy Gwarancje Bezpieczeństwa (Security Guarantees) pod kuratelą Kseni Małych i Leonida Maruszczaka.

• Jeleń Origami powstał jako stała instalacja w przestrzeni publicznej Pokrowska (obwód doniecki). Monument stanął w miejscu zdemontowanego radzieckiego odrzutowca przystosowanego do przenoszenia broni jądrowej.

W sierpniu 2024 roku, w obliczu zbliżającego się frontu i ewakuacji miasta, Żanna Kadyrowa wraz z Leonidem Maruszczakiem i lokalnymi służbami komunalnymi podjęła dramatyczną decyzję o demontażu i wywiezieniu rzeźby. W 2025 roku obiekt rozpoczął swoją podróż do Wenecji, stając się symbolem losu uchodźców i zagrożonego dziedzictwa. Projekt dotyka problematyki niespełnionych gwarancji bezpieczeństwa, które Ukraina otrzymała w 1996 roku w zamian za rozbrojenie nuklearne, oraz rzuca światło na niezwykłą odporność ukraińskiego społeczeństwa.

Program

• 17:00–19:00 | Projekcja filmu poprzedzona prelekcją Leonida Maruszczaka i panel dyskusyjny(Kino)

  • Pokaz krótkometrażowego dokumentu IDP (reż. Żanna Kadyrowa, 2025), dokumentującego proces ewakuacji rzeźby z Pokrowska 

  • Panel dyskusyjny: Sztuka publiczna w zagrożeniu

    • Debata poświęcona kondycji pomników i rzeźb w przestrzeni publicznej Polski i Ukrainy. Dyskusja, moderowana przez historyczkę kultury Iwonę Kurz, oparta będzie na zestawieniu Jelenia Origami Kadyrowej oraz słynnej Tęczy (2012) Julity Wójcik. Uczestniczki przeanalizują konteksty usuwania dzieł sztuki oraz transformację ich znaczeń w obliczu przymusowego przemieszczenia.

• 18:30–22:00 | Ekspozycja Jelenia Origami na terenie Zamku Ujazdowskiego

• 19:00–22:00 | Oprawa muzyczna (Pracownia)

  • Występy osób artystycznych: Zoi Michailova, Ssscreep, Ganna Glass.

  •  

Wydarzenie w Warszawie jest częścią międzynarodowego tournee Pawilonu Ukraińskiego. 

Kuratorki programu publicznego 

• Katia Khimei, Ivanna Kozachenko

Wsparcie

• Ministerstwo Kultury Ukrainy, Sushko Philanthropy

Partnerstwa medialne

•  Suspilne Kultura, Radio Kultura, Artslooker