11/03/2026
pokaz filmu i dyskusja
Pianistka
[La Pianiste], reż. Michael Haneke, Austria/ Francja/ Niemcy 2001, 131'
-
Zapraszamy na pierwsze spotkanie w ramach cyklu {Rozmowy przesłonowe}, który zainaugurujemy pokazem Pianistki w reżyserii Michaela Hanekego.To wstrząsające studium ludzkiej psychiki posłuży jako punkt wyjścia do rozmowy prowadzonej przez Justynę Dworczyk. W dyskusji udział wezmą goście specjalni: Adam Lipszyc oraz Ewa Modzelewska-Kossowska.
- Pianistka to studium mrocznych zakamarków ludzkiej psychiki i seksualności, oparte na prozie Elfriede Jelinek. Główna bohaterka, Erika Kohut, to uznana pianistka i surowa nauczycielka muzyki, która mimo dojrzałego wieku pozostaje w toksycznej, pełnej napięcia relacji z kontrolującą ją matką. Jej życie uczuciowe i erotyczne jest pasmem głębokich deficytów, które kobieta próbuje rozładować poprzez obsesyjne oddanie muzyce, domowe awantury oraz akty samookaleczania.
- Jej skrywana fascynacja pornografią i mrocznymi instynktami zostaje wystawiona na próbę, gdy w jej otoczeniu pojawia się młody, zafascynowany nią uczeń. Początkowe zauroczenie szybko przeradza się jednak w niebezpieczną, masochistyczną grę, na którą chłopak nie jest gotowy. Reżyser prowadzi narrację w sposób chłodny i zdystansowany, budując obraz ekstremalnie poruszający, który stawia widzowi wysokie wymagania.
- Film oraz wybitne role aktorskie zostały docenione na festiwalu w Cannes, zdobywając najważniejsze laury. To kino bolesne, ale niezbędne dla tych, którzy szukają w sztuce bezkompromisowej prawdy o człowieku.
-
{Rozmowy przesłonowe} to cykl projekcji filmowych połączonych z dyskusją. Psychoanaliza — podobnie jak w przypadku innych dzieł sztuki — stanowi dla filmu bogate instrumentarium do badania i rozplątywania zjawisk podejmowanych przez kino. Zbłądzenie, któremu często ulega ludzka psychika, daje się czasem wyjaśnić przy pomocy psychoanalitycznej siatki pojęć. Wspólny namysł i dyskusja mogą być próbą eksplorowania funkcji i znaczeń tytułowej przesłony jaką jest dzieło, czy służy ona obronie, ujawnieniu, czy uchwyceniu tego, co wymyka się prostym odczytaniom. Spotkania z widzami przy udziale zaproszonych gości prowadzi Justyna Dworczyk.
- Justyna Dworczyk
- certyfikowana terapeutka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, kandydatka Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego, doktorka w dziedzinie sztuk filmowych i teatralnych, absolwentka Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej. Pracuje w Warszawie, kieruje ośrodkiem Konteksty. Miejsce Psychoterapii.
- Ewa Modzelewska-Kossowska
- psychoanalityczka dorosłych, dzieci i młodzieży. Psychoanalityczka szkoleniowa i superwizorka Polskiego Towarzystwa Psychoanalitycznego. Autorka tekstów łączących kulturę i sztukę z myślą psychoanalityczną. Od wielu lat, wraz z Adamem Lipszycem, prowadzi seminarium Literatura austriacka i psychoanaliza w Austriackim Forum Kultury w Warszawie.
- Adam Lipszyc
- eseista i tłumacz, pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, uczy w Szkole Nauk Społecznych, w Collegium Civitas oraz na Uniwersytecie Muri im. Franza Kafki. Laureat nagrody „Literatury na Świecie” im. Andrzeja Siemka, nagrody Allianz Kulturstiftung i Nagrody Literackiej Gdynia. Zajmuje się filozoficznymi konsekwencjami psychoanalizy, filozofią literatury i dwudziestowieczną myślą żydowską. Ostatnio opublikował książki „Freud: logika doświadczenia. Spekulacje marańskie” (Warszawa, 2019), „Melville. Ostatki tożsamości (Warszawa, 2022) czy „Papierowy nos literatury. Pisanie i psychoanaliza" (Kraków, 2024).
Dziś w U–jazdowskim
