Jeleń origami Żanny Kadyrowej w drodze do Wenecji – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski

• 8 marca 2026 roku w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski odbędzie się odsłona programu publicznego Pawilonu Narodowego Ukrainy na 61. Międzynarodową Wystawę Sztuki — La Biennale di Venezia. Sercem wydarzenia jest prezentacja rzeźby Jeleń Origami (2019) autorstwa Żanny Kadyrowej, stanowiąca oś wystawy Gwarancje Bezpieczeństwa (Security Guarantees) pod kuratelą Kseni Małych i Leonida Maruszczaka.

  • Jeleń origami powstał jako stała instalacja w przestrzeni publicznej Pokrowska (obwód doniecki). Monument stanął w miejscu zdemontowanego radzieckiego odrzutowca przystosowanego do przenoszenia broni jądrowej.
• W sierpniu 2024 roku, w obliczu zbliżającego się frontu i ewakuacji miasta, Żanna Kadyrowa wraz z Leonidem Maruszczakiem i lokalnymi służbami komunalnymi podjęła dramatyczną decyzję o demontażu i wywiezieniu rzeźby. W 2025 roku obiekt rozpoczął swoją podróż do Wenecji, stając się symbolem losu uchodźców i zagrożonego dziedzictwa. Projekt dotyka problematyki niespełnionych gwarancji bezpieczeństwa, które Ukraina otrzymała w 1996 roku w zamian za rozbrojenie nuklearne, oraz rzuca światło na niezwykłą odporność ukraińskiego społeczeństwa.
•  
• Program:
•  
• 17:00 – 19:00 | Projekcja filmu i panel dyskusyjny  (Kino)
  • Pokaz krótkometrażowego dokumentu IDP (reż. Żanna Kadyrowa, 2025), dokumentującego proces ewakuacji rzeźby z Pokrowska. Projekcję poprzedzi prelekcja Leonida Maruszczaka.
•  Panel dyskusyjny: Sztuka publiczna w zagrożeniu
  • Debata poświęcona kondycji pomników i rzeźb w przestrzeni publicznej Polski i Ukrainy. Dyskusja, moderowana przez historyczkę kultury Iwonę Kurz, oparta będzie na zestawieniu Jelenia Origami Kadyrowej oraz słynnej Tęczy (2012) Julity Wójcik. Uczestniczki przeanalizują konteksty usuwania dzieł sztuki oraz transformację ich znaczeń w obliczu przymusowego przemieszczenia.
• 18:30 – 22:00 | Ekspozycja Jelenia origami na terenie Zamku Ujazdowskiego.
• 19:00 – 22:00 | Oprawa muzyczna (Pracownia)
  • Występy osób artystycznych: Zoi Michailova, Ssscreep, Ganna Glass.

Wydarzenie w Warszawie jest częścią międzynarodowego tournee Pawilonu Ukraińskiego. 

• Zespół realizatorski

  • Kuratorki programu publicznego: Katia Khimei, Ivanna Kozachenko

  • Wsparcie: Ministerstwo Kultury Ukrainy, Sushko Philanthropy

  • Partnerzy medialni: Suspilne Kultura, Radio Kultura, Artslooker