15/02/2026
spotkanie
Prezentacja nagrań terenowych dokonanych w Zamku
Dorota Błaszczak, Justyna Stasiowska, Iza Smelczyńska

- Kolejne spotkanie skoncentrowane będzie wokół rozszerzonego rozumienia pejzażu dźwiękowego. Fundamentalna kategoria ekologii akustycznej została spopularyzowana niemal pół wieku temu przez R. Murray’a Schafera. Od tego czasu stała się nie tylko jednym z podstawowych sposobów słuchania świata tak, jakby był on kompozycją muzyczną, lecz także doczekała się licznych nawiązań, rozwinięć oraz analiz ujawniających jej ideologiczne uwikłania.
-
- Jedna z takich analiz wskazuje na antropocentryczny fundament pojęcia pejzażu dźwiękowego. Postulowany przez Schafera sposób słuchania zakorzeniony jest w ludzkim aparacie słuchowym wraz z wszystkimi jego ograniczeniami. Próbie przekroczenia tej perspektywy poświęcony jest projekt Doroty Błaszczak. Artystka dokonała czterech długoterminowych nagrań z czterech stron Zamku Ujazdowskiego, z których każde trwało tydzień. Ta obiektywizująca, a zarazem nieosiągalna dla człowieka perspektywa dostarczyła materiału dźwiękowego do analizy prowadzonej z użyciem autorskiej metodologii Pól dźwięku.
- Prezentacja Justyny Stasiowskiej nawiązuje do pracy Martwa natura z polami, przygotowanej w ramach projektu nasłuchiwania Wrocławskich Pól Irygacyjnych, kuratorowanego przez Daniela Brożka i Katarzynę Roj. Rozpoznanie sztucznego elementu w pozornie naturalnym krajobrazie doprowadziło artystkę do rozwinięcia idei fałszywych pejzaży, określanych jako fakescapes. To spekulatywne narzędzie artystyczne, tworzone przy użyciu technik studyjnych, służy zarówno refleksji nad granicami i paradoksami naszego rozumienia natury, jak i namysłowi nad naturalnością samego zmysłu słuchu.
-
- Iza Smelczyńska zaprezentuje słuchowisko poświęcone Cysternie przed Zamkiem Ujazdowskim. Obiekt ten, zbudowany pierwotnie jako zabezpieczenie Szpitala Ujazdowskiego, został odkopany na początku XXI wieku i w 2003 roku zaadaptowany na potrzeby instytucji sztuki przez Tadashiego Kawamatę. Od tego czasu odbywają się w nim nieregularne wydarzenia artystyczne. Ich dźwiękowa historia, zestawiona z aktualną akustyką miejsca, stanie się materiałem do refleksji nad pejzażem dźwiękowym w perspektywie czasowej.
- Po prezentacjach odbędzie się dyskusja z artystkami, którą poprowadzi Robert Losiak - muzykolog, filozof, ekolog dźwiękowy, założyciel Pracowni Badań Pejzażu Dźwiękowego na Uniwersytecie Wrocławskim.
- Dorota Błaszczak
- Tworzy projekty interaktywne, prace dźwiękowe i audiowizualne, wykorzystując inspiracje radiowo-archiwalne oraz materiały dźwiękowe z długoterminowych obserwacji ekoakustycznych. Pracuje przy zabezpieczaniu radiowych zbiorów dźwiękowych i prowadzi zajęcia powiązane z dźwiękiem interaktywnym. Współpracowała przy filmach, dubbingach, nagraniach i rekonstrukcji dźwięku, projekcjach dźwięku na koncertach. Współtworzyła dźwięk do projektów wirtualnej rzeczywistości i wczesnych gier komputerowych.
- Justyna Stasiowska
- Jest lesbijką, śląską artystką i teoretyczną zajmującą się dźwiękiem, mieszkającą w Berlinie. Uzyskała tytuł magistra dramatu i teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i prowadziła badania sound studies. Publikowała w czasopismach i książkach teatralnych, czasopiśmie poświęconym muzyce współczesnej „Glissando”, akademickim blogu poświęconym badaniom nad dźwiękiem „SoundingOut!blog” oraz innych czasopismach akademickich. Redaktorka numeru czasopisma „Glissando” poświęconego sound designowi. Pracuje w dziedzinie narracji dźwiękowej, koncentruje się na pojęciach dramaturgii i projektowania w różnych dyscyplinach.
- Iza Smelczyńska
- Warszawska kompozytorka, artystka dźwiękowa i muzykolożka. Bada zarówno odgłosy codzienności, jak i nietypowe zjawiska soniczne, a fascynacja nieskończonymi możliwościami, jakie daje dźwięk, tworzy również nowe urządzenia elektroakustyczne. Kompozycje muzyczne Smelczyńskiej, nazywane przez nią „esejami dźwiękowymi”, opierają się właśnie na eksploracji tych fenomenów. Artystka bada również pejzaże dźwiękowe, zajmuje się edukacją dźwiękową oraz przygląda się różnym sposobom słuchania. Iza występuje na festiwalach muzyki nowej, publikuje artykuły w prasie muzycznej oraz prowadzi audycję „To tego też się słucha?” w Radiu Kapitał.
Projekt finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności Komponent: Odporność i konkurencyjność gospodarki; Inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.
Dziś w U–jazdowskim