Krytyka myślenia kryzysowego. Jak pisać o sztuce w czasie wojny
Zapraszamy na wykład Borysa Filonenki — krytyka, kuratora, pisarza, twórcę komiksów i nauczyciela z Charkowa o tym, jak mówić i pisać o sztuce w warunkach wojny oraz jak krytycznie myśleć o kulturze w czasie kryzysu.
Zbliża się piąty rok pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę, a w tym czasie sfera sztuki przeszła przez różne etapy: od okresu bez wystaw artystycznych po nadprodukcję wystaw ; od nawiązania nowych relacji z krajami wspierającymi Ukrainę po ochłodzenie relacji partnerskich. O ile w fazie kryzysowej stosunkowo łatwo było skatalogować kluczowe przemiany i narracje w sztuce oraz krytyce, o tyle dziś sama praktyka pisania o sztuce znajduje się w nowym cyklu niepewności.
Zacznijmy od ogólnego pytania: czy epoka kryzysu się skończyła? Jak przemiany w krytyce odpowiadają na zmiany zachodzące w praktykach artystycznych, inicjatywach oddolnych i na platformach międzynarodowych? Skoro wiele procesów w sferze kultury dostosowało się do „nowej normalności”, to czy mentalność kryzysowa nadal pozostaje naszym podstawowym sposobem myślenia?
Borys Filonenko
Jest redaktorem naczelnym wydawnictwa ist, publikuącego m.in. tłumaczenia książek poświęconych wojnie i kulturze. Był współkuratorem ukraińskiego pawilonu na 59. Biennale Sztuki w Wenecji (2022) i 18. Biennale Architektury (2023). Ukończył filozofię na Charkowskim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla Karazina. Jest autorem kilku książek, m.in. Louvre. Volodymyr Kostyrko. Yevhen Ravskyi (2017) i The Culture under pressure (2024). Jest również współautorem powieści graficznej Near Mint, wraz z Danylo Shtangeyevem i Antonem Reznikiem, a także Recounting Kharkiv, z Danylo Shtangeyevem.