Wydobycie
Drugiego dnia targów książki artystycznej, w sobotę 23 maja 2026 o 18:00, odbędzie się warszawska premiera książki Michała Łuczaka Wydobycie, która ukazała się nakładem wydawnictwa Archiwum Słońca.
Michał Łuczak urodził się, dorastał i do dziś mieszka na Górnym Śląsku – w regionie południowej Polski, gdzie od ponad dwustu lat węgiel kamienny wydobywany jest na skalę przemysłową. To krajobraz uformowany przez fedrowanie, osiadanie i nieustanną obecność przemysłu, który wniknął w ziemię i w codzienność jej mieszkańców. W jego najbliższym sąsiedztwie wciąż pracuje kopalnia, sięgająca po węgiel z głębokości przekraczającej tysiąc metrów. Druga, po 135 latach działalności, została zlikwidowana kilka lat temu. Cisza, która po niej pozostała, jest pozorna – pod powierzchnią wciąż trwa powolny ruch: kilkaset metrów pod miastami zapadają się chodniki drążone dekady temu, krzywią domy i drogi. Od 1989 roku, od upadku komunizmu, Górny Śląsk pozostaje w stanie nieustannej transformacji. Znaczna część kopalń została już zamknięta, a według zapowiedzi polskiego rządu ostatnia zakończy działalność do 2049 roku. Wydobycie jest zapisem tego wielopoziomowego doświadczenia życia w cieniu kopalni i konsekwencji przemysłu górniczego – dla krajobrazu, architektury, powietrza i człowieka.