12/02/2026
pokaz filmów
Lynn Hershman Leeson: Logic Paralyzes the Heart, Conceiving Ada
pokaz filmów
- Przegląd dopełnia pokaz poświęcony Lynn Hershman Leeson – pionierce sztuki nowych mediów, cyberfeminizmu i spekulatywnego myślenia o technologii jako narzędziu władzy. Choć jej praktyka poprzedza rozwój machinimy jako gatunku, wiele z jej kluczowych intuicji antycypuje pytania, które dziś powracają w filmach tworzonych w środowiskach gier: o sprawczość, cielesność, kontrolę i możliwość oporu wobec systemów zaprojektowanych przez innych.
-
- W tekstach takich jak Romancing the Anti-body: Lust and Longing in (Cyber)space Hershman Leeson opisuje ciało cyfrowe jako konstrukcję afektywną – podatną na projekcje, pożądanie i przemoc, ale jednocześnie zdolną do wymykania się biologicznym i społecznym determinantom. Awatar, algorytm, sztuczna inteligencja czy symulowana postać stają się w jej ujęciu figurami rozszczepionej podmiotowości, funkcjonującej w napięciu pomiędzy autonomią a kontrolą i stale negocjującej swoją pozycję.
- Prezentowane w ramach przeglądu Logic Paralyzes the Heart oraz Conceiving Ada rozwijają te wątki poprzez spekulatywne, hybrydowe narracje, w których historia technologii splata się z pytaniami o pamięć, władzę i płeć. W Logic Paralyzes the Heart Hershman Leeson wprowadza figurę cyborżki jako podmiotu zdolnego do autorefleksji: postać grana przez Joan Chen rekonstruuje własną biografię ukształtowaną przez militarny kontekst innowacji technologicznych. Demaskując utopijny język postępu, ukazuje jak rozwój technologii był i jest związany z przemocą, kontrolą i logiką zbrojeń, nawet wtedy, gdy obiecuje przyszłość opartą na współpracy i łączności.
-
- Conceiving Ada podejmuje próbę spekulatywnego „ocalenia” Ady Lovelace (w tej roli Tilda Swinton) – matematyczki i autorki pierwszego algorytmu – poprzez splątanie porządków czasu, ciała i pamięci. Hershman Leeson zestawia historię XIX-wiecznej pionierki informatyki z doświadczeniem współczesnej naukowczyni, ujawniając strukturalną ciągłość wykluczenia kobiet z narracji o rozwoju technologii. Feministyczny wymiar filmu nie polega tu na prostym przywróceniu zapomnianej bohaterki, lecz na pokazaniu ceny, jaką kobiety płacą za dostęp do wiedzy, sprawczości i historycznej widzialności. Także i w tym filmie technologia nie jawi się zatem jako neutralne narzędzie, lecz jako miejsce, w którym podmiotowość musi być nieustannie negocjowana i rekonstruowana.
- W tym sensie twórczość Hershman Leeson nie proponuje emancypacyjnej narracji o technologii, lecz pozostawia nas w stanie trwałego dyskomfortu. Jej prace pokazują systemy, które uwodzą obietnicą widzialności i sprawczości, jednocześnie produkując wykluczenie, przemoc i historyczną amnezję. To właśnie ten brak domknięcia polegający na pozostawieniu widza i widzki w stanie niepewności wobec możliwości i kosztów technologicznego działania czyni jej prace istotnym punktem odniesienia dla współczesnych machinim.
- Harmonogram pokazów:
-
- Logic Paralyzes the Heart (2022), reż. Lynn Hershman Leeson, 12’
- Conceiving Ada (1997), reż. Lynn Hershman Leeson, 85’
- Czas trwania: 97’
Powiązane
Dziś w U–jazdowskim
