Nikt albo wszyscy
Wernisaż — 17/07/2026
Imran Perretta — brytyjski artysta działający na styku filmu, muzyki i poezji — należy do najciekawszych głosów współczesnej sztuki europejskiej. Jego praktyka wyrasta z doświadczenia życia w świecie pełnym nierówności i napięć społecznych, którym towarzyszy potrzeba sprzeciwu wobec działań wojennych i systemowych form wykluczenia. W swoich pracach podejmuje tematy władzy, nadzoru państwowego i inności. Przygląda się narastającej islamofobii oraz procesom kształtowania tożsamości wśród młodych osób o migranckich, często muzułmańskich korzeniach.
Pierwszą w Polsce indywidualną wystawę artysty otwiera immersyjna instalacja dźwiękowa. Dźwięk działa tu na emocje i ciało, wywołuje napięcie i kontroluje reakcje odbiorców w sposób wykorzystywany przez wojsko, a także przemysł filmowy. W kolejnej sali prezentowana jest dwukanałowa instalacja the destructors, równolegle pokazywana także w Tate Britain. Jej bohaterami są młodzi mężczyźni wywodzący się ze środowisk muzułmańskich, mierzący się z presją społeczną w świecie, który po zamachach 11 września 2001 roku postrzega ich jako zagrożenie — zarówno fizyczne, jak i ideologiczne. W przestrzeni wykreowanej przez dźwięk i precyzyjnie skomponowane obrazy monologi bohaterów ujawniają indywidualne i zbiorowe doświadczenia marginalizacji oraz wyobcowania. Film został nakręcony w budynku, który dawniej był szkołą, a obecnie pełni funkcję centrum młodzieżowego i placówki opiekuńczej. Zdegradowana architektura staje się kluczowym elementem narracji. W miarę jej rozwoju napięcie rośnie, a do wnętrza budynku stopniowo wdzierają się dym i woda, symbolizujące postępującą erozję przestrzeni publicznej.
Temat wykluczenia powraca w pracy 15 Days. Punktem wyjścia dla tego wideo jest pobyt artysty w północnej Francji wśród osób, które po dokonanej w 2016 roku likwidacji obozu dla migrantów pod Calais — tak zwanej Dżungli — znalazły się w sytuacji skrajnej niepewności. Obóz był tymczasowym schronieniem dla tysięcy ludzi pochodzących z Sudanu, Afganistanu, Erytrei czy Syrii i zmuszonych uciekać przed wojną, prześladowaniami oraz destabilizacją ekonomiczną. Perretta koncentruje się na doświadczeniu trwania w zawieszeniu. W centrum namysłu umieszcza kruchą tymczasowość schronienia oraz godność osób funkcjonujących na marginesach europejskiej rzeczywistości politycznej.
