Aguas
Co można zobaczyć, kiedy spojrzy się na warszawski odcinek Wisły naprawdę z bliska? Jaką historię opowiadają przedmioty pozostawione na brzegach rzeki? Czy są śladami ludzkiej troski, czy raczej nierozwagi, a nawet przemocy?
Na te i podobne pytania spróbujemy odpowiedzieć w trakcie spaceru performatywnego z Eugenią Vargas-Pereirą – artystką chilijskiego pochodzenia, która od lat 70. XX wieku rozwija praktykę łączącą performans, działania feministyczne i refleksję ekologiczną. Podstawą wspólnego działania będą proste czynności: chodzenie, uważne patrzenie i zbieranie przedmiotów porzuconych na nabrzeżu rzeki. W tych niespektakularnych aktywnościach artystka dostrzega sposobność do nawiązania kontaktu z miejscem oraz innymi uczestniczkami i uczestnikami wydarzenia. W trakcie jej performansów znalezione przedmioty stają się pretekstem do rozmowy o tym, jak rzeki przechowują pamięć o zmianach urbanistycznych, przemocy wobec środowiska naturalnego i gwałtownych przemianach społecznych.
Spacer wpisuje się w wieloletni projekt Aguas, realizowany przez Vargas-Pereirę od 1991 roku w różnych częściach świata. Każda odsłona projektu powstaje we współpracy z lokalnymi społecznościami i odpowiada na specyfikę konkretnego miejsca. Jesienią zdjęcia wykonane podczas warszawskiego spaceru staną się częścią instalacji prezentowanej na wystawie w CSW, w której stopniowo parująca woda będzie oddziaływać na fotografie. Stopniowe zanikanie obrazu ma stanowić symboliczną analogię do zjawisk ograniczających żywotność rzek, takich jak susze, zanieczyszczenie czy zabudowa nabrzeży.
Wstęp wolny, zbiórka na miejscu wydarzenia. Wydarzenie dostępne dla wszystkich chętnych – osoby niepełnoletnie muszą jednak pozostawać pod opieką rodziców przez cały czas trwania spaceru.
Wydarzenie potrwa około dwóch godzin. Prosimy o założenie wygodnego, przewiewnego stroju, zabranie napojów oraz – w razie potrzeby – ochrony przed słońcem lub deszczem. Organizatorzy zapewnią przybory potrzebne do performansu oraz drobny poczęstunek (owoce). Rozmawiać będziemy (głównie) w języku angielskim.
Wydarzenie jest zapowiedzią wystawy Oratorium na konstytucję Ziemi pod kuratorstwem Małgorzaty Kaźmierczak i Arkadiusza Półtoraka, która otworzy się 13 listopada 2026 roku. Wystawa splecie historie praktyk performatywnych i ekologii w sztuce Ameryki Łacińskiej oraz Europy Środkowo-Wschodniej. Pokaże, jak artystki i artyści wykorzystują działania performatywne do budowania relacji ze środowiskiem naturalnym i lokalnymi społecznościami – czasami w cieniu oficjalnych instytucji i „wielkiej polityki”, a czasami w wyraźnej konfrontacji z nimi.
- Eugenia Vargas-Pereira
- (ur. 1949 w Chillán, Chile) jest artystką wizualną, performerką i fotografką. Od lat 70. XX wieku rozwija praktykę artystyczną łączącą performans, fotografię oraz sztukę instalacji. Jej twórczość ma charakter zaangażowany feministycznie i ekologicznie. Po emigracji z Chile mieszkała i pracowała m.in. w Stanach Zjednoczonych, Portoryko i Meksyku, gdzie zrealizowała wiele swoich najważniejszych projektów. Jej prace były prezentowane m.in. na Biennale w Wenecji (1992) oraz Biennale Fotografii w Rotterdamie (2003). Znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych w Europie, obu Amerykach i Azji, m.in. w zbiorach: Ludwig Forum für Internationale Kunst (Akwizgran, Niemcy), Santa Barbara Museum of Art (Kalifornia, USA), University Art Museum, San Antonio Museum of Art (Teksas, USA) oraz Centro de la Imagen (Meksyk, Meksyk).
